Picture1VBZD

Στα πρόθυρα της πνευματικής εξάντλησης: η σημασία της αναπλήρωσης της πνευματικής, σωματικής και ψυχικής ενέργειας

Του Δρ. Kent Bradley, Chief Health and Nutrition Officer, Herbalife Nutrition

Τι θα απαντούσατε, εάν σας έλεγα ότι πρέπει να διασχίσετε την Ελλάδα από άκρη σε άκρη με το αυτοκίνητό σας, χωρίς να κάνετε στάσεις για καύσιμα; Θα ήταν αδύνατο, γιατί τα αυτοκίνητα δεν έχουν κατασκευαστεί για να διανύουν τόσο μεγάλη απόσταση χωρίς στάσεις για καύσιμα. 

Γιατί, επομένως, μας προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να εργάζονται και να σκέφτονται αδιάκοπα;  Δυστυχώς, η ανάγκη για καύσιμα είναι η προφανής απάντηση. Όταν εξαντλούνται τα «καύσιμά» μας δεν μπορούμε παρά να σταματήσουμε, όπως ένα αυτοκίνητο. Η αναπλήρωση της ενέργειας του οργανισμού μας είναι λοιπόν ένα σημαντικό θέμα, στο οποίο θα αναφερθώ σε λίγο. Πρώτα, όμως, θα μιλήσω για την πνευματική υγεία.

Θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε ακόμη πιο εύστοχα την πνευματική μας υγεία με το λάδι του κινητήρα. Κατά τη διάρκεια της οδήγησης το λάδι διασπάται σταδιακά και με την πάροδο του χρόνου γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό. Εάν αγνοήσουμε τις προειδοποιήσεις του αυτοκινήτου μας, η μηχανή μας θα αναγκαστεί να δουλεύει με λίγο ή καθόλου λάδι και στο τέλος θα καεί κυριολεκτικά από την υπερθέρμανση και θα σταματήσει να δουλεύει.

Όπως η έλλειψη λαδιού ακινητοποιεί το αυτοκίνητο, έτσι και η πνευματική κόπωση μπορεί να μας οδηγήσει στην εξουθένωση. Αυτό συμβαίνει όταν φορτώνουμε το σώμα μας με περισσότερες απαιτήσεις από αυτές που μπορεί να αντέξει.

Με ποιους τρόπους μπορούμε να βοηθήσουμε το μυαλό μας να παραμείνει σε διαύγεια και να αναπληρώσουμε την χαμένη ενέργεια, ώστε να αποφύγουμε την εξουθένωση;


Πρώτα απ’ όλα, το μυαλό μας λαμβάνει αδιάκοπα πληροφορίες, τις οποίες επεξεργάζεται στην προσπάθεια αναζήτησης μοτίβων και νοήματος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συνεχούς ανάλυσης πληροφοριών διαμορφώνουμε συμπεράσματα και πεποιθήσεις, βάσει των οποίων αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. 

Η πανδημία των τελευταίων μηνών έφερε μαζί της έναν καταιγισμό νέων πληροφοριών. Η επιθυμία μας να συγκεντρώσουμε στοιχεία και να καταλήξουμε σε συμπεράσματα οφείλεται στον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας. Οι νέες πληροφορίες που αλλάζουν ή ανατρέπουν τα προηγούμενα δεδομένα μάς προκαλούν σύγχυση. Είναι σημαντικό να αντιμετωπίσουμε αυτή την πνευματική σύγχυση, ώστε να μπορούμε να λαμβάνουμε σωστές αποφάσεις. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί διατηρώντας μια απόσταση από τα δεδομένα, κάτι που μπορεί να μας εξασφαλίσει ιδιαίτερα αποτελεσματικά η χρονική αποστασιοποίηση. Πρέπει να επιβραδύνουμε τον ρυθμό με τον οποίο επεξεργαζόμαστε τα δεδομένα, ώστε να έχουμε το απαραίτητο περιθώριο για να σκεφτόμαστε και να βάζουμε τα πράγματα σε ρεαλιστική βάση.

Πώς θα μπορούσατε, λοιπόν, να επιβραδύνετε τον ρυθμό;

  1. Σταματήστε να λαμβάνετε πληροφορίες αδιάκοπα.
  2. Αποδεχτείτε ότι οι πληροφορίες ενδέχεται να μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου και ορίζονται από όσα γνωρίζουμε τη δεδομένη στιγμή. Από τη φύση μας αναζητούμε το νόημα ώστε να αντλήσουμε συμπεράσματα. Όμως αυτό δεν είναι πάντα δυνατό και τα συμπεράσματα που βγάζουμε αφορούν μόνο το παρόν.
  3. Προσπαθήστε να ηρεμήσετε το μυαλό σας μέσω ενσυνείδητων πρακτικών. Γίνεται πολύς λόγος για τον διαλογισμό, αλλά λίγοι είναι εκείνοι που ασχολούνται πραγματικά.
  4. Δώστε στο μυαλό σας την ευκαιρία να σκεφτεί κάτι άλλο πέρα από την πανδημία, κατά προτίμηση κάτι θετικό και ευχάριστο. 

Τα βήματα αυτά θα σας βοηθήσουν να συγκεντρώνετε και να αναλύετε πιο συνειδητά τα δεδομένα βάσει των οποίων θα παίρνετε τις αποφάσεις σας. Δυστυχώς, συχνά νιώθουμε αβέβαιοι για τις επιλογές μας, και αυτό μας προκαλεί άγχος.

6 τρόποι για να αντιμετωπίσετε το άγχος

Όταν δεν έχουμε τη δυνατότητα να προβλέψουμε τι θα συμβεί στο μέλλον, νιώθουμε αβεβαιότητα. Παρόλο που η αβεβαιότητα είναι κάτι με το οποίο ερχόμαστε συνεχώς αντιμέτωποι στη ζωή μας, καθώς δεν μπορούμε πραγματικά να ξέρουμε τι θα συμβεί από λεπτό σε λεπτό, μας καθησυχάζει η επαναληψιμότητα των καθημερινών δραστηριοτήτων μας. Αυτές τις επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες τις αποκαλούμε συνήθειες ή ρουτίνες. Ξυπνάμε κάθε μέρα για να πάμε στη δουλειά την ίδια ώρα. Κάνουμε γυμναστική μια συγκεκριμένη ώρα. Τρώμε βραδινό την ίδια ώρα. Η ρουτίνα που ακολουθούμε μας προσφέρει ανακούφιση επειδή γνωρίζουμε με βεβαιότητα τι θα συμβεί και πότε. Αντίθετα, η αβεβαιότητα μάς προκαλεί στρες και άγχος. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε πνευματική κόπωση ή ακόμη και σε εξουθένωση. Η πανδημία που διανύουμε έχει διαταράξει πολλές από τις συνήθειές μας. Πολλοί δεν μπορούν να πάνε στη δουλειά τους, να βγουν σε μέρη που σύχναζαν ή να δουν τους κοντινούς τους ανθρώπους. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ακόμη κάποια πράγματα που έχουν μείνει αναλλοίωτα, ενώ μπορούμε επίσης να δημιουργήσουμε από μόνοι μας μια ρουτίνα που θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε την αβεβαιότητα.

Προσωπικά, πάντα τόνιζα τη σημασία όχι μόνο της ρουτίνας, αλλά και της ξεκούρασης, τόσο της σωματικής ξεκούρασης όσο και της ξεκούρασης του πνεύματος από την υπερβολική ενασχόληση με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ή κοινωνικής δικτύωσης και τη διαρκή ανάγκη να έχουμε μια απάντηση για όλα. Παράλληλα όμως είμαι και υπέρμαχος της αναψυχής και της ψυχαγωγίας —να βγαίνουμε έξω, να ασκούμαστε και να κάνουμε οτιδήποτε άλλο μας δίνει χαρά. Φυσικά, για να ηρεμήσουμε το μυαλό μας, έχουμε τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε τεχνικές χαλάρωσης οι οποίες μας βοηθούν τρομερά και παράλληλα μας δίνουν τη δυνατότητα να αλλάξουμε την οπτική μας, να εξετάσουμε τα γεγονότα και δεδομένα υπό άλλο πρίσμα και ενδεχομένως να ανακαλύψουμε νέες προσεγγίσεις που μας ωφελούν περισσότερο και μας ανεβάζουν τη διάθεση. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι οι ανθρώπινες σχέσεις είναι εξαιρετικά σημαντικές, καθώς χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλο για να καταφέρνουμε να βάζουμε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση, κι επίσης έχουμε ανάγκη την εμψύχωση που μας δίνει η συναίσθηση ότι δεν αντιμετωπίζουμε τη ζωή μόνοι. Τέλος, είναι σημαντικό να μπορούμε να επαναπροσδιορίζουμε την οπτική μας, κάτι το οποίο θα αναλύσω στη συνέχεια, εξηγώντας πώς μπορούμε να αλλάξουμε νοοτροπία.

Προσαρμόστε τον τρόπο που σκέφτεστε

Ένας άλλος τρόπος για να διαχειριστούμε το στρες και το άγχος είναι να υιοθετήσουμε μια προσέγγιση που θα είναι αποτελεσματική σε βάθος χρόνου, αναπτύσσοντας συνήθειες που μας κάνουν πιο ανθεκτικούς απέναντι στις δυσκολίες της ζωής. 

Η ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα να συνεχίζουμε να προχωράμε παρά τις αντιξοότητες με τρόπο υγιή και αποτελεσματικό. Με δεδομένο ότι οι αντιξοότητες είναι μέρος της ζωής, η ανθεκτικότητα λειτουργεί ως «μαξιλάρι» που απορροφά τους κραδασμούς τους. Όσα αναφέραμε προηγουμένως σχετικά με τους τρόπους αντιμετώπισης του στρες ισχύουν και εδώ. Υπάρχουν, όμως, πέντε συγκεκριμένες νοοτροπίες που είναι εξαιρετικά χρήσιμες. Αν υιοθετήσουμε αυτούς τους τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς, μπορούμε να προστατευτούμε από την πνευματική κόπωση και την εξάντληση.

  1. Νοοτροπία ευγνωμοσύνης – Εύκολο στα λόγια, δύσκολο στην πράξη. Μέσω της νοοτροπίας ευγνωμοσύνης αναζητούμε και αναγνωρίζουμε αυτά για τα οποία νιώθουμε ευγνώμονες. Η ευγνωμοσύνη μάς δίνει ενέργεια και μας βοηθά να αντεπεξέλθουμε σε δύσκολους καιρούς.
  • Νοοτροπία αυτοπεποίθησης – Όπου υπάρχει «θέλω», υπάρχει και «μπορώ». Αυτή η νοοτροπία βασίζεται στην πεποίθηση ότι είμαστε ικανοί να τα βγάλουμε πέρα όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με αντιξοότητες. Η αυτοπεποίθηση γεννά ελπίδα.
  • Νοοτροπία νοήματος και σκοπού – Η ζωή μας έχει νόημα, αξία και σκοπό, όπως και οι πράξεις μας, που σημαίνει ότι πρέπει να κινητοποιούμαστε και να συνεχίζουμε παρά τα εμπόδια και τις δυσκολίες. 
  • Νοοτροπία σύνδεσης με τους άλλους – Σημαίνει να αποδεχόμαστε ότι δεν χρειάζεται και δεν πρέπει να τα βγάζουμε πέρα μόνοι. Υπάρχουν πολλοί που βιώνουν την ίδια κατάσταση με εμάς, επομένως δεν είμαστε μόνοι. Ενωμένοι μπορούμε να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες.
  • Νοοτροπία θετικής σκέψης – Δεν έχει να κάνει με την προσέγγιση «βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο», παρότι έχει και αυτό τα οφέλη του. Η νοοτροπία αυτή καλλιεργείται με βάση τα οφέλη που προσφέρουν τα θετικά συναισθήματα που συχνά πηγάζουν από την ευγνωμοσύνη, την αίσθηση σκοπού και τη σύνδεση με τους άλλους. Αποτελεί, επομένως, τόσο αποτέλεσμα όσο και νοοτροπία, καθώς συνειδητοποιούμε ότι χρειαζόμαστε μια ζωή γεμάτη θετικές σκέψεις που μας «θωρακίζουν» όταν οι καιροί είναι δύσκολοι.

Τα «καύσιμα» που χρειάζεται ο οργανισμός μας

Όπως εξήγησα νωρίτερα με την παρομοίωση του αυτοκινήτου, το σώμα μας χρειάζεται «καύσιμα». Τα καύσιμα όμως αυτά θα πρέπει να βελτιώνουν τη γενικότερη υγεία μας. Είναι απαραίτητο να καταναλώνουμε σημαντικές πηγές θρεπτικών συστατικών για να δίνουμε στα κύτταρά μας την ενέργεια που χρειάζονται. Δυστυχώς, πολλά από αυτά τα θρεπτικά συστατικά που αποτελούν κομμάτι μιας υγιεινής διατροφής, μένουν συχνά έξω από τη δική μας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μεγάλος αριθμός ανθρώπων παγκοσμίως ακολουθεί διατροφή που περιέχει μικρότερη από τη συνιστώμενη ποσότητα μαγνησίου και βιταμινών A, C, D, και E. Θα πρέπει λοιπόν να εστιάσουμε στην επαρκή κάλυψη των αναγκών μας σε θρεπτικά συστατικά, ώστε να εφοδιάζουμε τον οργανισμό μας με την απαραίτητη ενέργεια.

Comments are closed.